Тарихи оқиғаларды ақпараттық технологиялар жүйесімен үйрету

Койгельдиева Адема Дариякуловна 

Тарих пәнінің оқытушысы 

Талғар политехникалық колледжі

 

 Соңғы жылдары жаңа ақпараттық технологияларды қолдану туралы жиі сөз болып жүр. Бұл жаңа техникалық құралдар ғана емес, сонымен қатар оқытудың жаңа формалары мен әдістері, оқыту үрдісіне жаңаша қарау деген сөз. Қазіргі кезде компьютерлік, телекоммуникациялық техника мен технологиялардың қоғам өміріндегі рөлі қарқынды түрде артып келеді. Ақпараттық және телекоммуникациялық технологияларды игеру қазіргі заманда оқу және жазу қабілеті болуы керек сияқты әрбір адам үшін қажетті шартқа айналды. Білім берудің және оқытудың ақпараттық технологиялары дегеніміз – ақпаратпен жұмыс істеуге арналған (аудио – видеотехниканы, компьютерді, телекоммуникациялық желіні) қолдануға негізделген педагогикалық технология.
Қазіргі заман мұғалімінен тек өз пәнінің терең білгірі болуы емес, тарихи – танымдық, педагогикалық – психологиялық сауаттылық және ақпараттық сауаттылық талап етіледі. Ендеше кез келген мұғалімнің бойында ақпараттық құзыреттілік қалыптасуы тиіс. Ақпараттық құзыреттілік – ақпараттық мультимедиялық технологияларды пайдалана отырып, түрлі ақпаратпен теориялық білім мен тәжірибені ұштастыра отырып қолдана алу деген ұғымды білдіреді.
Ақпаратты технологияларды пайдалану арқылы мектептегі сабақтарды жаңаша ұйымдастыру, мұғалімнің рөлі мен қызметінің артуына жағдай жасау, теориялық, ғылыми – педагогикалық және психологиялық зерттеулерге сүйене отырып, оқушылардың құзыреттілігін қалыптастыру, ақпараттық технологиялар мен инновациялық оқыту әдістері арқылы оқушыларды ізгілікке, елжандылыққа, саналыққа, адамгершілікке, имандылыққа, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу. Инновациялық әдістерді баланың білім деңгейіне және жас ерекшелігіне қарай оқу үрдісінде пайдалану негізгі міндет болып табылады.
«Ұстазы жақсының ұстамы жақсы» – деген бүгінгі тәуелсіз мемлекетіміздің ертеңі біз тәрбиелеп отырған жас ұрпақтың меңгерген біліміне, алған тәжірибесіне байланысты екеніне еш күмәнім жоқ. Оқушылардың танымдық көзқарасын байыту ақыл – ой қабілетін жетілдіру, өзіндік ойлау және өмірлік ұстанымын қалыптастыру мұғалімнің шеберлігіне, шығармашылық қабілетіне байланысты.
Тарих сабақтарында ақпараттық коммуникативті технологияны келесі нұсқауларда қолданамын.
• көп тараған түрі ол – мультимедиялық презентациялар.
• Флеш – фильмдер.
• Келесі менің сабағымда қолданатын әдіс ол – мультимедиялық карталар.
• Сонымен қатар өз педагогикалық іс – тәжірибемде оқу – әдістемелік құралдарды да қолданамын.
• Берілген материалды терен бекіту мақсатында сабақта тестер мен тренажерларды пайдаланамын.
• Кроссвордтарды қолданамыз.
Сондықтан ақпараттық технологиын қолдану және ашық бағалау жүйесін қолдану мұғалімге оқушылардың пәнге деген қызығушылығын жоғарлатуының тиімді жолдары:
• оқушылармен материалды игеру үрдісін психологиялық түрде женілдетеді.
• Пәнге деген танымдылық қызығушылығын тудырады.
• Оқушылардың көз қарасын кенейтеді.
• Сабақ үстінде көрнекілікті қолдану мүмкіндігі өседі.
• Тарихты оқуға және үлгерімді жоғарлату қызығушылығы туады.
• Теориялық материалды толық игеру болады.
• Ақпаратты табу, оны компьютерлік технология арқылы өндеу.
• өз көз қарасын нақты және қысқаша қалыптастыру дағдысы.
• Сабақ үстінде оқушының да мұғалімнінде еңбек өнімінің жоғарлауы болады.
Ақпараттық технологияларды пайдаланудың негізгі артықшылықтары мынадай:
1. Олар оқушыларға тақырып шеңберінде немесе белгілі бір уақыт аралығында айтылуға тиіс мәліметтер көлемін ұлғайтады.
2. Білімге бір – бірінен үлкен ара қашықтықта орналасқан әр түрлі оқу орнында отырып қол жеткізуге болады.
3.Оқыту
жүйесінің көпдеңгейлі жетілдіру
Инновациялық әдісті, оқытудың ақпараттық технологияларын тәжірибеде қолдану барысында өзінің тежеуші жақтары, кемшіліктері, қарама – қайшылық жақтары да кездеседі.
Келер ұрпаққа қоғам талабына сай тәрбие мен білім беруде мұғалімдердің инновациялық іс – әрекетінің ғылыми – педагогикалық негіздерін меңгеруі маңызды мәселелердің бірі.
Педагогика ғылымында баланы оқыту мен тәрбиелеудің мақсаты – жан – жақты дамыған жеке тұлғаны қалыптастыру болып табылғандықтан, бұл жерде де, жаңа технология бойынша – оқыту мақсаты болып табылады.
Мақсат – өздігімен дамуға ұмтылған жеке тұлғаны қалыптастыру, сондықтан оның өзіндік танымдылық іс – әрекеті белгілі бір дәрежеде белсендірілуі қажет. Жаңа мақсат оқытудың әдістемелік жүйесінің қалған бөліктерінің өзара байланыстағы қалыптармен өзгерулерін талап етеді.
Жоғарыдағы талапты орындау үшін төрт ұсынысты қажет деп санаймын:
1. Жаңаша өзгерген мақсат оқушылардың өздігімен танып, іздену іс – әрекетінің әдістерін меңгерулерін талап етеді. Бұл жағдайда бірінші орынға оқушы тұрады және оның өз бетімен білім алудағы белсенділігіне аса назар аударылады.
2. Жаңаша оқытудың негізгі түрлері болып, оқытудың дербес және топтық түрлері табылады. Оқытудың бұл түріндегі ең бастысы – оқушыға деген сенім, оның өз ісіне жауап беру мүмкіндігіне сүйене отырып, өз беделі мен қадір – қасиетін сезімін дамыту. Оқытудың фронталды түрі, бағыт беру, талқылау, түзету енгізуде ғана пайдаланылады.
Оқытуды ізгілендіру – оқыту құралдарына деген көзқарасты өзгертуді талап етеді. Өзгерістер бойынша оқу құралын оқушылардың өздігімен танымдық іс – әрекетін жүргізе алатындай құралдар болу керек. Осы жерде компьютерлік техниканың функционалдық мүмкіндіктерінің мол екендігін ескере кету керек, себебі, компьютерлік техника – оқушыға, ол ізденіс және зерттеу жұмыстарын жүргізе алатындай, оқытушы орта құруына мүмкіндік береді. Оқушының өздігімен жаңа тақырыпты меңгеруіне қолайлы және қызықты мазмұндалуы қажет.
Барлық жаңа технологияның мақсаты – пәнді оқытуда оқушының жеке басының дара және дербес ерекшеліктерін басқарып, олардың өз бетінше ізденуін арттырып, шығармашылығын қалыптастырып, пәнге деген қызығушылығын арттыру. Заман талабына сай, электронды оқулық, интернет, web сайтты қолданудағы жаңа ақпаратты технологияларды пайдалану тарих пәні үшін маңызы зор.